آرشا پرداز - چاپ افست چیست و چه کاربردهایی دارد ؟
جزئیات مقاله
چاپ افست چیست و چه کاربردهایی دارد ؟
2105
0
فاطمه

چاپ افست چیست و چه کاربردهایی دارد ؟

  • پنج شنبه 28 مرداد 1395
  • فاطمه مصباح پور (کارشناس گرافیک)
  • 3رأی

چاپ افست چیست و چه کاربردهایی دارد ؟

پرداختن به این موضوع که چاپ افست چیست و چه کاربردهایی دارد مبحثی بسیار طولانی و زمان‌بر است ، از آنجایی که زمان شما ارزشمند ترین دارایی شماست و شما نیز برای ما محترم و ارزشمند هستید در این مقاله به صورت مختصر و مفید به توضیح نکات ضروری چاپ افست و همچنین چگونگی قرار دادن رنگها در طرح برای کیفیت بالاتر می‌پردازیم.

افست چیست ؟

در بیان کلی افست یک سیستم چاپ است که امروزه به طور بسیار گسترده برای چاپ انواع بروشور، کاتالوگ ، پوستر ، کارت ویزیت فرم های عمومی و خلاصه هر چیزی که قرار است بر روی کاغذ و با تیراژ و کیفیت بالا چاپ شود مورد استفاده قرار می‌گیرد.

در چاپ افست از سیستم رنگی CMYK ) Cyan , Magenta , Yellow , black ) استفاده می کنند و رنگها به صورت جدا گانه بر روی کاغذ چاپ می‌شوند.دستگاه های چاپ افست با توجه به مدل و قیمت آنها بین ۱ تا ۵ ستون رنگ دارند ، در زیر تصویر شماتیک یک دستگاه چاپ افست با ۴ ستون رنگ نمایش داده شده که به دستگاه ۴ رنگ همزمان معروف هستند.

دستگاه چاپ افست

 

مراحل انجام کار :

۱ – طراحی : اولین بخش در هر نوع سیستم چاپی طراحی می‌باشد ، طراحی بر خلاف مفهمومی که در جامعه ما فراگیر شده است کاری بسیار حساس و تخصصی است . شاید یک فرد مسلط به برنامه های گرافیکی همچون فتوشاپ بتواند با سر هم کردن چند تصویر یه کار طراحی را خلق کند اما مسلماً نمی‌تواند یک طراحی آماده چاپ خوب و با کیفیت را خلق کند ، زیرا از تجربه و تخصص که مهم‌ترین قسمت‌های بخش طراحی هستند بی‌بهره است. مهندسین طراح مجموعه طراحی طرحان در کنار شما هستند تا خلاقانه ترین و تخصصی ترین طراحی ها را برای شما انجام دهند.

۲ – لیتو گرافی : در این مرحله پروژه طراحی شده به لیتوگرافی برده می‌شود و با استفاده از دستگاه ایمیج ستر( Image Setter ) از طراحی خروجی (فیلم) گرفته می شود. در کار‌های چهار رنگ چهار فیلم به صورت جداگانه برای هر رنگ تهیه می‌شود.

ایمیج ستر

پس از تهیه‌ی فیلم از فایل‌ها، فیلم‌های هر رنگ به صورت مجزا در دستگاهی به نام قید کپی قرار می‌گیرد و پس از نوردهی نقش فیلم بر روی زینک می افتد ، بدین ترتیب چهار زینک از هر رنگ تهیه می شود .

۳ – چاپ : همانطور که گفته شد ماشین چاپ با توجه به مدل آن از غلطک‌های متعدد تشکیل شده که مرکب را یکنواخت کرده و نهایتاً به زینک می‌رساند. زینک ابتدا به‌وسیله غلطکی مرطوب می شود( غلطک آب ) ، مرکب توسط غلطک دیگری بر روی زینک مالیده می شود . به دنبال آن نقش از روی زینک به روی لاستیک چاپ می‌افتد و بعد از آن به کاغذ منتقل می گردد.

 

شماتیک دستگاه افست

 

چاپ  افست و چگونگی قرار گرفتن رنگ ها

یکی از مهمترین نکات در چاپ افست رنگها  و چگونگی قرار گرفتن کد های رنگی در طراحی است.

چاپ افست از قاعده محدوده رنگی CMYK تبعیت می کند. به همین دلیل برای چاپ به ازای هر کانال رنگی باید یک زینک تهیه شده، و با مرکبی به همان رنگ، عملیات چاپ انجام شود. پس برای یک کار تمام رنگی (چهاررنگ) به چهار زینک، و برای یک کار دو رنگ به دو زینک نیاز داریم. برای درک بهتر مفهوم کانال رنگی، در فتوشاپ پالت Channels را به دقت بررسی کنید:

با کلیک بر روی هر یک از کانال های رنگی، در پالت Channels یک طرح سیاه و سفید به شما نمایش داده می شود که در حقیقت همان طرح زینک مورد نظر است. مثلاً اگر روی کانال Cyan کلیک کنید، طرح زینک آبی به شما نمایش داده می شود:

نحوه طراحی برای سفارش چاپ تک رنگ:

با توجه به آنچه در مطلب قبلی گفته شد، طرح ما باید به نحوی باشد که نهایتاً یک زینک برای چاپ داشته باشیم. پس باید بدون توجه به این که در پایان، کار شما با چه رنگی چاپ خواهد شد، یک فایل CMYK مطابق دستورالعمل های قبلی ایجاد نموده و فقط با استفاده از یکی از کانال های رنگی مثلاً Black شروع به طراحی کنید. سپس در زمان سفارش رنگ مورد نظر خود را جداول کد رنگی انتخاب نموده و کد آن را به هنگام سفارش به چاپخانه مورد نظر اعلام کنید. اما لازم به ذکر استبه دلیل ترکیب چندین نوع رنگ برای تهیه ی رنگ ساختگی موردنظر همیشه چند درصد اختلاف رنگ وجود خواهد داشت.

 

تذکر مهم: برای کنترل این که فایل تک رنگ شما درست بر اساس نکات فوق طراحی شده، در پایان طراحی باید در پالت Channels روی سایر کانال های رنگی بدون استفاده، کلیک کنید و شاهد یک تصویر کاملاً سفید و خالی باشید.

 

نحوه طراحی برای سفارش چاپ دو رنگ:

پیرو آنچه در مطلب قبل توضیح داده شد، در طراحی کار چاپی دورنگ نیز باید فقط از دو کانال رنگی استفاده کرد. این دو کانال رنگی به صورت دلخواه از میان 4 کانال اصلی Y، M، C یا K و ترجیحاً از بین رنگ های نزدیک به کار نهایی انتخاب می شوند.

به عنوان مثال برای چاپ یک سربرگ با استفاده از دو رنگ نارنجی و سورمه ای، کافیست پس از ایجاد یک فایل CMYK، در هر جا به رنگ نارنجی نیاز داشتید به جای آن درصدی از رنگ زرد  ( C=0 ، M=0 ، Y

 

 

«

در صورتی که بیننده نیاز به مشاهده نمونه نهایی روی مانیتور داشت، می توانید ابتدا از رنگ های مدّ نظر وی (در مثال فوق همان نارنجی و سورمه ای) استفاده نموده و پس از اتمام طراحی نسبت به تفکیک رنگ ها (در مثال فوق همان زرد و آبی سایان) اقدام نمایید. هرگز فراموش نکنید که در نهایت فضای کار خود را کاملاً به همان دو رنگ محدود نمایید.

 

تذکر مهم: همواره سعی کنید بخش های مختلف طرح کار دورنگ شما از هم تفکیک شده باشد. همچنین به هیچ وجه از رنگ های ترکیبی استفاده نکنید. یعنی در مثال فوق در نهایت شما باید یا درصدی از رنگ Cyan ببینید و یا درصدی از رنگ Yellow. نه اینکه با ترکیبی از هر دو، «رنگ سبز» دیده شود.

 

تذکر مهم 2: چون اغلب سفارشات چاپ دورنگ روی کاغذ تحریر چاپ می شود (مانند سربرگ، پاکت و ...) پس از چاپ رنگ اول، کاغذ به دلیل خیس شدن کمی کوچک می شود، و چاپ رنگ دوم، با کمی انحراف و نابجایی انجام می شود. پس بهتر است بخش های مختلف طرح، طوری باشد که این نابجایی، اثر چندانی روی کار نگذارد. (مانند طرح نمونه فوق که بخش های مختلف در هیچ جای آن به هم چسبیدگی دقیق ندارد)

 

انتخاب رنگ مناسب در چاپ چهار رنگ:

اگر برای طراحی از نرم افزار فتوشاپ استفاده می کنید، برای انتخاب یک رنگ خاص، هرگز در پالت رنگ از مربع بزرگ سمت چپ و دایره سفید رنگ داخل آن استفاده نکنید. زیرا اگر چه این روش برای انتخاب ساده تر و سریعتر می باشد ولی باعث انتخاب ترکیب ناخالصی از رنگ می شود و به تبع آن پس از چاپ، شاهد رنگی کدر و متفاوت با طرح خود خواهید بود و یا باعث افزایش حساسیت رنگ می شوید. مثلاً در ترکیب یک رنگ آبی یا سورمه ای مناسب به هیچ وجه نباید رنگ زرد وجود داشته باشد، و یا حتی در ترکیب رنگ زرشکی نیز نباید رنگ آبی دخالت داشته باشد.

مهم است بدانید اغلب رنگ های مناسب برای چاپ (به جز مشکی، قهوه ای و طوسی)، از ترکیب درصدهایی از دو یا حداکثر 3 رنگ اصلی Y ، M ، C یا  K به دست می آیند و اگر در بخشی از طرح، رنگی با ترکیب هر چهار رنگ وجود داشته باشد، کار را با ریسک بالایی مواجه کرده ایم.

 

رنگ های حساس در چاپ چهار رنگ:

علیرغم پیشرفت تکنولوژی در صنعت چاپ، برخی از رنگ ها هستند که به دلیلی محدودیت های چاپ افست، در زمان چاپ دچار نوسان شدید و یا تفاوت زیاد با رنگ مدّ نظر طراح، می شوند.

 

  • یکی از این رنگ های حساس، رنگ آبی و یا سورمه ای است. باید طوری رنگ انتخاب شود که در حین چاپ رنگ کدر نشود، به سمت بنفش میل پیدا نکند و نوسان کمتری داشته باشد. کار مهمی که برای کاهش این حساسیت باید انجام داد تبعیت از دستور العمل زیر است:

1 - بهتر رنگ آبی سایان را همان 100 درصد قرار دهید.

2 - به هیچ وجه از رنگ زرد (Y) استفاده ننمایید. استفاده از زرد موجب کدر شدن رنگ می شود.

3 - رنگ قرمز (M) نباید از 75 درصد بیشتر باشد. استفاده از رنگ قرمز بیش از 75 درصد باعث نوسان زیاد رنگ در کل تیراژ کار می شود.

4 - تیرگی و روشنی رنگ را از کم و زیاد کردن رنگ مشکی به دست آورید.

نتیجه:          K<100  ‚  Y=0  ,   M<75  ‚  C=100 

 

  • دیگر رنگ حساس، رنگ زرشکی و آلبالویی است.باید طوری رنگ انتخاب شود که در حین چاپ رنگ کدر نشود، به سمت قهوه ای میل پیدا نکند و نوسان کمتری داشته باشد. کار مهمی که برای کاهش این حساسیت باید انجام داد تبعیت از دستور العمل زیر است:

1 - به هیچ وجه از رنگ آبی سایان (C) استفاده ننمائید. استفاده از آبی باعث کدر شدن رنگ می شود.

2 - بهتر است رنگ قرمز (M) را روی عدد 100 تنظیم نمایید.

3 - رنگ زرد (Y) باید حداکثر 75 درصد باشد. استفاده از رنگ زرد بیش از 75 درصد موجب تمایل رنگ به سمت قهوه ای می شود.

4 - تیرگی و روشنی رنگ را از کم و زیاد کردن رنگ مشکی به دست آورید.

نتیجه:        K<100  ‚  Y<75  ‚  M=100  ‚  C=0 

 

  • رنگ حساس بعدی، خاکستری یا طوسی است. استفاده از این رنگ علی الخصوص به صورت تمپلات کار بسیار پر ریسکی است. اگر رنگ خاکستری فقط از درصدی از رنگ مشکی (K) بدست آمده باشد، کافیست به هنگام چاپ چند تکه از پرزهای ریز ناشی از برش کاغذ یا مقوا روی سیلندرهای چاپ قرار بگیرد تا در نتیجه شاهد خال های سفید رنگ روی سطح خاکستری باشیم. همچنین اگر ای رنگ از ترکیبی از همه رنگ ها به نسبت مساوی بدست آمده باشد، دچار نوسان شده و در پایان شاهد رنگ خاکستری متمایل به سبز، آبی، قرمز و ... خواهیم بود.لذا برای کاهش این حساسیت بهتر است از دستور العمل زیر پیروی شود:

1 - به هیچ وجه از رنگ مشکی به تنهایی استفاده نکنید.

2 - برای بدست آوردن رنگ مناسب تر به هر میزان که از مشکی (K) استفاده می کنید، بایستی از سایر رنگ ها (C, M ,Y) نیز حداکثر معادل 15 درصد از رنگ مشکی، قرار دهید. مثال: (C=6 , M=6, Y=6 , K=25)

 

  • آخرین رنگ حساسی که در این مجال به آن اشاره می کنیم، رنگ مشکی است. چاپ رنگ مشکی هم با مشکلاتی نظیر بور شدن (پر نبودن رنگ) و یا میل نمودن آن به سمت یک رنگ دیگر (مانند خاکستری) مواجه است.

برای درک بهتر مفهوم بور شدن نظر شما را به تفاوت مشکی کد 45 و مشکی کد 46 در جدول رنگ مهراد جلب می کنیم. بنابراین توصیه می شود برای داشتن یک رنگ مشکی خوب، یکدست و کاملاً پر، در چاپ چهاررنگ مطابق مشکی کد 46 هر 4 رنگ خود را روی عدد 100 تنظیم نمایید.

نتیجه:        K=100  ‚  Y=100  ‚  M=100  ‚  C=100

 

چند نکته مهم در چاپ چهاررنگ:

1 - اگر یک کار چهاررنگ (و همچنین تک رنگ و دورنگ) تجدید چاپ شود، مطمئن باشید که رنگ چاپ بعدی با چاپ اول متفاوت خواهد بود. به ویژه در کارت ویزیت.

2 - بعضی وقت ها طراح از یک عکس آماده بزرگ برای زمینه کار خود استفاده می کند، و لذا هیچ مدیریتی روی رنگ آن طبق دستورات فوق ندارد. در این صورت هر گونه تغییر رنگ و افت کیفیتی محتمل می باشد.

3 - در زمینه های یکدست رنگی ازقرار دادن نوشته های ریز و یا خطوط نازک سفید یا روشن جداً خودداری نمایید. چون احتمال پر شدن نقاط و ناخوانایی متن وجود دارد

چاپ افست را شاید بتوان دقیقترین ابزار صنعتی ساخته دست بشر دانست، به دلیل اینکه جابهجایی در کمتر از نیم میلی متر در آن تاثیری دارد که چشم های غیر متخصص نیز متوجه آن خواهند شد.

بنابراین شناخت و تسلط بر تکنیک های  چاپ افست مارا در انجام کار با خروجی های دقیق تر و در نهایت چاپ با کیفیت و عالی رهنمون میسازد.

با توجه به حضور مانتیور های LCD – LED که دارای نور بسیار شفاف میباشند رنگ های متفاوتی از آنچه دیده میشود در چاپ خواهیم داشت. اولین تلاش ما باید کالیبره کردن مانیتور در صورت امکان یا استفاده از مانیتور های کالیبره نوری باشد.

با توجه به این مشکلات در جدول زیر راهنمای استفاده از رنگ های ترکیبی پر کاربرد قرار داده شده است:

 

این کد های رنگی بارها در چاپ های افست مورد استفاده قرار گرفته و مورد تایید است.

توجه داشته باشید بازه کمتر از ۵ در کد های رنگی بی معنا است، مثلا c=28 که پیشنهاد میگردد این کد های رنگی اصلاح شود یا به اصطلاح به مضرب ۵ گرد شود مثلا C=30 یا C=25.

برای نوشته ها معمولی مانند متون حتما باید از کد رنگی ۱۰۰=K باشد. به هیچ عنوان از رنگ ترکیبی مشکی استفاده نکنید چون مشکل تصویر زیر بوجود می آید.

 

اما برای رنگ توم پلات مشکی از کد رنگ ترکیبی که در جدول بالا آماده استفاده کنید.

کد رنگ چاپ افست که در اختیار شما قرار گرفت تماما مربوط به چاپ افست می باشد . توجه داشته باشید بیشتر دستگاه های چاپ دیجیتال مثل چاپگرهای بنر ، پلاتر ها و چاپ های دیجیتال معمول به روش RGB می باشد و امکان چاپ با رنگ های بیشتری را به ما میدهد.

کابران گرامی برای اطلاع از سایر رنگهای چاپ افست در محدوده رنگی CMYK میتوانید از کتاب اطلس استفاده نماید

 

دیدگاه کاربران
تاکنون دیدگاهی ثبت نشده است
گروه مقالات
مقالات مرتبط
ارسال دیدگاه